Od 2003 roku samorządy dofinansowując deficytowe połączenia regionalne mają wpływ na kształtowanie oferty przewozowej. Od końca 2008 roku są udziałowcami w spółce PKP Przewozy Regionalne (obecna nazwa: Przewozy Regionalne), a od 2009 roku przedstawiciele samorządów zasiadają w naszych władzach. Usamorządowienie PKP PR było elementem rządowej Strategii dla transportu kolejowego do roku 2013.
Przed 2003 rokiem pieniądze na pociągi regionalne pochodziły z budżetu centralnego. Od tego czasu samorządy mają obowiązek dofinansowania ze środków własnych deficytowych połączeń regionalnych. Zmiana ta uczyniła samorządy kluczowymi klientami naszej firmy, dając im pełne prawo do wpływania na kształt oferty przewozowej. Przedstawiciele urzędów marszałkowskich z całego kraju uczestniczą w pracach specjalnych zespołów tworzących rozkład jazdy pociągów. Podczas konstruowania rozkładu sugerują się oni przede wszystkim oczekiwaniami mieszkańców poszczególnych województw. Wiedzę o nich gromadzi się poprzez badania marketingowe prowadzone przez samorządy, Przewozy Regionalne i niezależne instytuty. Wiele trudnych decyzji podyktowanych jest również względami ekonomicznymi.
W 2008 roku samorządy województw zostały udziałowcami spółki PKP Przewozy Regionalne. Usamorządowienie było możliwe m.in. dzięki podpisaniu 9 grudnia br. Porozumienia przez Ministra Infrastruktury Cezarego Grabarczyka oraz Marszałków Województw oraz spłacie przez PKP SA pożyczki otrzymanej z budżetu państwa. Samorządy województw stały się udziałowcami spółki PKP PR w dniu nabycia przez Skarb Państwa wszystkich udziałów w kapitale zakładowym PKP PR, czyli w dniu spłaty przez PKP SA wyżej wymienionej pożyczki. Na mocy Porozumienia samorządy zarządzają największą spółką kolejową w Polsce, mając pełen wpływ na kształt rozkładu jazdy, ofertę biletową oraz kierunki rozwoju i inwestycji. Stabilne finansowanie lokalnych połączeń umożliwi ich rozwijanie, również na trasach, gdzie kolej od kilku czy kilkunastu lat nie docierała. Zmiany te mają przynieść pasażerom poprawę standardu podróżowania pociągami regionalnymi.
Pierwsze walne zgromadzenie wspólników PKP Przewozy Regionalne, które odbyło się w 2009 roku po usamorządowieniu, zdecydowało o zmianach w radzie nadzorczej – jej członków zasiadających z ramienia Grupy PKP zastąpili przedstawiciele samorządów wojewódzkich przy jednoczesnym zwiększeniu rady z 6 do 7 osób. Nowym przewodniczącym rady został Jerzy Kriger, dyrektor Departamentu Transportu w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Wielkopolskiego. W skład rady zostali także powołani: Irena Cebula – dyrektor Departamentu Transportu Gospodarki i Infrastruktury w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Małopolskiego, Zbigniew Czajor – kierownik Wydziału Prawno – Legislacyjnego w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Maazowieckiego, Krzysztof Dzierwa – dyrektor Wydziału Organizacyjnego i Kadr w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Śląskiego oraz Jan Śmietanko – zastępca dyrektora Departamentu Wydziału Infrastruktury i Geodezji w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Warmińsko - Mazurskiego. Nie zmieniło się natomiast dwóch przedstawicieli pracowników: Tomasz Matera i Włodzimierz Sztern. Rada nadzorcza jest organem czuwającym nad działalnością spółki. Zmiany były następstwem objęcia w niej udziałów przez samorządy wojewódzkie, co nastąpiło 22 grudnia ub. r. Od tego czasu nastąpiły kolejne zmiany w składzie zarządu i rady nadzorczej PR.
W ciągu najbliższych 12 lat na modernizacje i zakupy pociągów elektrycznych przeznaczonych zostanie prawie 7,5 mld złotych. Pieniądze te pochodzić będą m.in. z unijnego programu „Infrastruktura i Środowisko”, Funduszu Kolejowego oraz rezerwy celowej budżetu państwa. Dzięki inwestycjom, na trasach regionalnych pasażerowie będą podróżować wyłącznie pociągami nowej generacji lub gruntownie zmodernizowanymi. Przyznanie środków na inwestycje i wsparcie działalności operacyjnej spółki zostało potwierdzone uchwałą Rady Ministrów z 2 grudnia 2008 roku.
Największa samorządowa kolej w Polsce
Samorządy udziałowcami PKP Przewozy Regionalne
Przedstawiciele samorządów we władzach PKP Przewozy Regionalne
Ustawa o transporcie kolejowym (fragment)
